Zasady gry w makao

Makao to jedna z najpopularniejszych gier karcianych w Polsce, spokrewniona z rodziną gier Crazy Eights, do której należą też niemieckie Mau-Mau i brytyjski Switch. Grają w nią od 2 do 4 osób zwykłą talią 52 kart, a celem jest jak najszybsze pozbycie się wszystkich kart z ręki. Proste podstawy uzupełniają karty funkcyjne: dwójki i trójki każą dobierać, czwórki zatrzymują, walety żądają, asy zmieniają kolor, a królowie bitni potrafią odwrócić losy partii.

Makao nie ma jednego oficjalnego regulaminu – w każdym regionie, a nawet w każdym domu, gra się trochę inaczej. Poniżej opisujemy zasady, które obowiązują na Stoliku Gier, a w sekcji Warianty zestawiamy je z innymi spotykanymi wersjami.

Talia i rozdanie

Do gry potrzebna jest standardowa talia 52 kart, od dwójek do asów, bez jokerów. Jedna talia wystarcza dla dwóch, trzech lub czterech graczy. Każdy gracz dostaje 5 kart, które trzyma tak, aby przeciwnicy ich nie widzieli. Pozostałe karty tworzą zakrytą talię do dobierania.

Wierzchnią kartę talii odkrywa się i kładzie na środku stołu – od niej zaczyna się stos. Pierwsza karta nie może być kartą funkcyjną: jeśli wypadnie na przykład dwójka albo walet, odkrywa się kolejne karty, aż na stole pojawi się karta zwykła.

Przebieg gry

Gracze wykonują ruchy po kolei, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W swoim ruchu kładziesz na stos kartę, która pasuje do leżącej kolorem albo wartością. Jeśli na stole leży 5♣, możesz zagrać dowolnego trefla albo dowolną piątkę.

Możesz też wyłożyć naraz kilka kart tej samej wartości, na przykład trzy siódemki – wtedy pierwsza z nich musi pasować do karty na stosie, a na wierzchu zostaje ostatnia.

Jeśli nie masz pasującej karty albo nie chcesz jej zagrać, dobierasz jedną kartę z talii. Gdy dobrana karta pasuje, możesz od razu ją wyłożyć – to zasada „pierwsza karta ratuje”. W przeciwnym razie ruch przechodzi na następnego gracza.

Karty specjalne

Karty funkcyjne to dwójki, trójki, czwórki, walety, damy, asy oraz dwaj królowie bitni: król kier i król pik. Pozostałe karty – od piątek do dziesiątek oraz król trefl i król karo – są zwykłymi kartami.

Dwójki i trójki – kumulacja

Dwójka każe następnemu graczowi dobrać 2 karty, trójka – 3 karty. Gracz, który ma dwójkę lub trójkę pasującą do leżącej karty, może się obronić, kładąc ją na stos. Kary się wtedy sumują i przechodzą na kolejną osobę: dwójka i trójka to już 5 kart, a seria czterech dwójek i czterech trójek to aż 20 kart. Kto nie ma czym się obronić, dobiera całą zebraną sumę i traci ruch.

Czwórki – czekanie

Czwórka zatrzymuje następnego gracza na jedną kolejkę. Można się obronić inną czwórką – wtedy liczba kolejek do odczekania rośnie i przechodzi na kolejnego gracza. Na gracza, który czeka, nie działają karty funkcyjne: ich efekt trafia do następnej osoby.

Walet – żądanie

Kładąc waleta, możesz zażądać kart określonej wartości, ale tylko niefunkcyjnych: od piątek do dziesiątek. Żądanie obowiązuje przez całą kolejkę, łącznie z Tobą. Każdy gracz musi dołożyć żądaną kartę (w dowolnym kolorze) albo dobrać kartę z talii. Żądanie może zmienić lub anulować tylko kolejny walet. Możesz też zagrać waleta bez żądania – działa wtedy jak zwykła karta.

Dama – na wszystko

Obowiązuje zasada „dama na wszystko, wszystko na damę”: damę można położyć na dowolną kartę, a na leżącą damę – dowolną kartę. Wyjątkiem jest sytuacja, w której trwa atak (trzeba się bronić albo dobierać) lub obowiązuje żądanie waleta.

As – zmiana koloru

As pozwala wybrać kolor, który musi zagrać następny gracz – w przeciwieństwie do żądania waleta zmiana koloru nie dotyczy całej kolejki. Przed zmianą koloru można się obronić innym asem i wybrać kolor po swojemu.

Królowie bitni

Król kier każe dobrać 5 kart następnemu graczowi, a król pik – poprzedniemu. Przed atakiem króla można się obronić drugim królem bitnym: kary się sumują i atakujący sam dobiera 10 kart. Na króla bitnego można też położyć pasującą dwójkę lub trójkę – wtedy kolejny gracz dobiera odpowiednio 7 lub 8 kart. Król trefl i król karo nie mają żadnej funkcji.

Makao i po makale

Gdy wykładasz przedostatnią kartę i zostaje Ci w ręce tylko jedna, musisz powiedzieć „makao”. Jeśli zapomnisz, a przeciwnik to zauważy i zawoła „stop makao”, dobierasz 5 kart karnych. Na Stoliku Gier zamiast mówić naciskasz przycisk „Makao!”, a gracze komputerowi zawsze pilnują tej zasady.

Wykładając ostatnią kartę, w niektórych domach mówi się jeszcze „po makale”. U nas nie jest to wymagane – wystarczy, że w porę zgłosisz makao.

Warianty

Różne źródła i różne regiony Polski opisują makao inaczej, dlatego przed partią przy prawdziwym stole warto ustalić zasady. Poniżej zestawiamy reguły ze Stolika Gier z najczęściej spotykanymi odmianami.

Za granicą makao ma swoich krewnych: w Czechach i na Słowacji gra się w prší talią 32 kart, w Niemczech i Austrii w Mau-Mau, w którym ósemka odwraca kierunek gry, a w Rosji w 101, gdzie przegrywa gracz z 101 punktami karnymi.

Koniec gry

Rozdanie wygrywa gracz, który pierwszy pozbędzie się wszystkich kart. Pozostali grają dalej o kolejne miejsca – drugie, trzecie i tak dalej – aż przy stole zostanie jedna osoba z kartami.

Jeśli w talii zabraknie kart, karty ze stosu, poza wierzchnią, są tasowane i stają się nową talią. Gdyby i to nie było możliwe, bo prawie wszystkie karty są w rękach graczy, każdy gracz oddaje losowo wybraną połowę swoich kart, które tworzą nową talię.